Miodobranie – skąd się bierze miód? 0
Miodobranie – skąd się bierze miód?

Miodobranie – skąd się bierze  miód?

Miód to produkt  naturalny wytwarzanym przez pszczoły z nektaru, naturalnie wypływających soków roślinnych oraz spadzi pojawiającej się okresowo na drzewach liściastych lub iglastych Jego smak, aromat i właściwości prozdrowotne są cenione na całym świecie.  Pomaga nie tylko w walce z chorobami ale też stosowany systematycznie skutecznie im zapobiega.   Jak powstaje ta drogocenna słodycz?

Geneza miodu

Nektar czyli najważniejsza roślinna wydzielina zawierające spore ilości cukrów to dla owadów nagroda za skuteczne zapylenia odwiedzanych kwiatów.  Rośliny wydzielają go w specjalnych komórkach wydzielniczych (nektarników) zlokalizowanych w kwiatach lub poza nimi. Pojawia się w okresach największej aktywności owadów, podczas pogody sprzyjającej przeniesieniu pyłku na znamię słupka. Nektary różnią się między sobą smakiem oraz zawartością cukrów i innych substancji.  Niektóre z nich zawierają substancje szczególnie dla pszczół atrakcyjne a nawet uzależniające. Wszystko po to by owada zachęcić i przekonać do częstych odwiedzin. Nektarniki poza kwiatowe zlokalizowane np. na ogonkach liściowych  maja za zadanie pomagać w ochronie kwiatów przed zniszczeniem przez owady nieprzystosowane do budowy kwiatu. Pszczoły miodne bardzo chętnie z nich korzystają gdyż zebranie wydzielanej kropelki jest łatwe i bardzo szybkie. Pojedyncza pszczoła przeciętnie waży zaledwie 110 mg, i przeciętnie podczas jednego lotu zanosi do ula ok 50 mg. To blisko połowa jej wagi. Przyniesiony nektar jest składany w komórkach plastra. Tam pod wpływem temperatury i podczas wielokrotnego przenoszenia z komórki do komórki lub z jednych plastrów na drugie odbywa sie rozkład cukrów złożonych (sacharozy) na cukry proste (glukozę i fruktozę) a także odparowanie nadmiaru wody. Wszystko po to by powstający miód był da pszczół pokarmem trwałym i łatwo strawialnym.  Spadź natomiast jest słodką pozostałością po zerowaniu mszyc i czerwców. Gdy się pojawia jest  przez pszczoły zlizywana z powierzchni liści. Jej wystąpienie jest ścisłe zależne od stopnia inwazji organizmów spadziujących oraz od przebiegu pogody. Zwiększona wilgotność powietrza, ciepłe noce i niezbyt gorące dnie, brak intensywnych deszczy i silnych wiatrów to sytuacja znacząco zwiększającą możliwość pojawienia się spadzi. Gdy dnie są zbyt gorące spadź szybko wysycha i staje się dla pszczół niemożliwa do zebrania.

Pyłek pszczeli

Każdego dnia pszczoły miodne wyruszają z gniazda w poszukiwaniu pokarmu białkowego jakim jest pyłek roślin. Pozyskują go z roślin owadopylnych oraz wiatropylnych przy czym udział tych drugich może być bliski nawet 40%.  Pyłek składany w komórkach plastra pszczelego, po dodaniu miodu i pszczelich enzymów poddawany jest fermentacji mlekowej, by stać się pokarmem lepiej strawialnym i bardziej trwałym. Pyłkiem karmione są przede wszystkim larwy pszczół robotnic. Młode wygryzione już pszczoły również potrzebują duże ilości tego pokarmu by w pierwszych dniach swego dorosłego życia zbudować niezbędna dla funkcjonowania ich ciał zasoby ciała tłuszczowego. Ciekawostką jest  to ze pszczoły miodne zbierają pyłek w bliskiej odległości od gniazda i gromadzą go w plastrach w ilości nie większej niż 1 kg. To tak jakby rozumiały że największą dla nich wartość  ma pyłek świeży. To co zgromadza w formie zapasu ma im pozwolić przetrwać dni zbyt chłodne i nielotne. W okresie zimy u pszczół miodnych wychów robotnic zostaje okresowo wstrzymany a zgromadzony zapas pierzgi , czeka spokojnie pod warstwa miodu,  na wychów pierwszych wiosennych zbieraczek. Warto dodać ze pyłek roślin kwitnących jesienią jest zdecydowanie bogatszy w tłuszcze i można powiedzieć ze jest to częścią strategii dbałości roślin o istnienie  zapylaczy.

Jak pszczoły przynoszą pyłek do gniazda?

Na 3 parze odnóży,  każdej pszczoły robotnicy znajduje się specjalne miejsce zwane koszyczkiem służące transportowaniu pyłku. To w tym miejscu pojedyncze ziarna pyłku roślin  przy pomocy nektaru i wydzielin aparatu gębowego pszczoły  sklejane są w dwie duże granule i w takiej formie przenoszone do ula i składane w wybranej komórce plastra.  O ile przynoszony nektar jest lub może być  w ulu przekazywany kolejnej robotnicy, to  pyłek zanoszony jest bezpośrednio do odpowiedniej komórki. Dopiero tam jego ubijaniem i dalszą obróbką może zająć się inna robotnica. Pszczoły rozpoznają zawartość białka w przynoszony pyłku i deponowane w komórkach plastra obnóża dobierają tak, by ostatecznie cały zapas pierzgi był jednorodny.  Przecież karmione w pospiechu larwy muszą dostawać jednakowe ilosci białka, by dobrze odżywione rosły równo i ostatecznie przekształciły się w odporne i silne robotnice.

Pszczelarz przy pomocy specjalnych poławiaczy pyłku (dennicowych, wlotowych lub powałkowych) może bez szkody dla rodziny pszczelej część  pyłkowych odnóży odebrać i przekazać do konsumpcji własnej lub odsprzedaży.  Starannie przechowywane są cennym dla człowieka źródłem witamin i innych substancji odżywczych. Naszym zdaniem najlepiej smakuję wymieszany z patoką czyli płynnym miodem.

Chemiczne procesy powstawania miodu Zamiana nektaru lub spadzi w miód to proces chemiczny zwany hydrolizą enzymatyczną. Za każdym razem gdy pszczoła przenosi „miód” dodaje wydzielanych w gruczołach gardzielowych enzymów. Gdy miód zawiera zdecydowanie mniej niż 20% wody jest przez pszczoły zamykany w komórkach plastra cieniutką warstwą czystego wosku. Tak zasklepiony staje się pokarmem trwałym i zabezpieczonym przed wpływem czynników zewnętrznych.

Miód którym pszczoły dzielą się z ich opiekunem jest odwirowywany w specjalnych miodarkach zwanych dawniej miodoodśrodkownicami. To siła odśrodkowa, z obracanego intensywnie plastra,wyrzuca miód na ściany miodarki,by dalej mógł swobodnie spłynąć przez odpowiednie sita do odstojnika  Następnie rozlewany do słoików i opatrzony odpowiednią etykietą przeznaczany jest do dystrybucji i  sprzedaży.

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium